Standaardisatie staat bij de meeste ondernemers en managers zelden op de agenda. Ik vind dat redelijk onbegrijpelijk, want standaardisatie is volgens mij het meest onderschatte managementinstrument van de eenentwintigste eeuw. Door producten en processen te standaardiseren kun je meer producten en diensten verkopen tegen lagere kosten en met een hogere kwaliteit. Als je producten en processen standaardiseert kun je groeien, en als je het slim doet, kun je snel groeien.

Waarom blijft maatwerk dan zo populair? Volgens mij omdat wij mensen gewoon niet van standaardisatie houden – omdat het indruist tegen de menselijke geest. We willen allemaal uniek zijn in wie we zijn en wat we doen.

In de auto-industrie en in de modebranche is standaardisatie al decennia geleden omarmd als een onmisbare succesfactor. Toch zijn er nog talloze managers en ondernemers die kansen laten liggen. En het is niet alleen onkunde waardoor zij geen kansen zien voor standaardisatie, maar ook onwil. Ik spreek regelmatig mensen die vinden dat ze iets unieks verkopen wat onmogelijk vermenigvuldigd kan worden. Maar echt, er is altijd een manier om een product in grote aantallen te reproduceren. Maar je zult daarvoor wel ‘out of the box’ moeten denken en de stap (willen) zetten van maatwerk naar standaardisatie.

Toch hebben vooral jongere ondernemers vaak de indruk dat standaardisering iets is voor traditionele, industriële bedrijven die de ambitie hebben om de wereld te veroveren. Zij missen echter de essentie: standaardisatie draait niet om het doel, maar om de methodische aanpak waarbij je door middel van ‘meer van hetzelfde’ meer klanten kunt bedienen en zo groei kunt realiseren.

Ik merk ook dat ondernemingen die de stap naar standaardisatie hebben gezet, er vaak moeite mee hebben om dit consequent vol te houden. Na verloop van tijd laten ze hun principes varen en gaan ze steeds meer ‘unieke producten’ leveren op een ‘unieke manier’. Voor ondernemingen die willen groeien, is dat natuurlijk een stap achteruit.

Hoe vreemd het ook klinkt: in bepaalde opzichten moet je als bestaande onderneming terughoudend zijn met innovaties. Je moet alleen die innovaties omarmen die je bestaande standaarden niet negatief beïnvloeden. Ik heb het daarom ook liever niet over ‘innovaties’, maar over ‘transformaties’, waarbij bestaande producten en diensten zich op een natuurlijke wijze ontwikkelen. Denk aan de Klippan-bank van IKEA, waar regelmatig een nieuwe hoes voor wordt ontwikkeld, maar die als betaalbare bank gewoon in het assortiment blijft.